Mekanik Klavye Teknolojileri: Switch Türleri, Stabilizer Yapıları, Mounting Stilleri, Akustik Mühendisliği ve Polling Rate

🏷️Teknoloji
⏱️28 dk okuma
📅2025-01-01

Mekanik Klavye Teknolojileri: Switch Yapısı, Stabilizer’lar, Mounting Stilleri ve Akustik Tasarım

Mekanik klavyeler son yıllarda yalnızca oyuncuların değil; yazarların, programcıların ve profesyonellerin tercih ettiği bir ekipmana dönüştü.
Bu yükselişin temel nedeni: özelleştirme, hissiyat, akustik kalite ve dayanıklılık.

Bu kapsamlı rehberde mekanik klavyelerin mühendislik altyapısını inceliyoruz:

  • Switch türleri (linear–tactile–clicky)
  • Stabilizer çeşitleri
  • Plate / gasket / top mount farkları
  • Akustik tasarım (foam, case yapısı, ses profili)
  • Polling rate ve giriş gecikmesi
  • PCB özellikleri

✔ Switch Türleri

Mekanik switch’ler üç ana kategoride sınıflandırılır:

1) Linear Switch

  • Düz, pürüzsüz hissiyat
  • Tıklama veya dokunsal feedback yok
  • Sessiz kullanım isteyenler için ideal

Örnekler:

  • Cherry MX Red
  • Gateron Yellow
  • Akko Jelly Black

2) Tactile Switch

  • Basış sırasında “takt” hissi
  • Orta seviyede geri bildirim
  • Yazı yazma için en popüler tür

Örnekler:

  • Cherry MX Brown
  • Holy Panda
  • Boba U4T

3) Clicky Switch

  • Hem dokunsal hem sesli “klik” hissi
  • Ofis ortamı için uygun değildir

Örnek:

  • Cherry MX Blue

✔ Switch Teknik Özellikleri

| Özellik | Linear | Tactile | Clicky | |---------|---------|---------|---------| | Hissiyat | Pürüzsüz | Dokunsal | Sesli | | Ses seviyesi | Düşük | Orta | Yüksek | | Aktüasyon kuvveti | Hafif/Orta | Orta | Orta/Yüksek | | Oyun için | Mükemmel | İyi | Orta | | Yazı için | İyi | Mükemmel | Orta |

Ek switch parametreleri:

  • Pre-travel
  • Total travel
  • Actuation force
  • Bottom-out force
  • Springs (two-stage, progressive)
  • Lubing (105/205/3204 gibi yağlar)

✔ Stabilizer Türleri

Stabilizer, geniş tuşların (space, shift, enter) dengeli basılmasını sağlar.

Temel tipler:

1) Plate-Mounted Stabilizer

  • Plate’e monte edilir
  • Uygun fiyatlı klavyelerde yaygın
  • Modlama gerektirir (band-aid/lube/clip)

2) PCB-Mounted Stabilizer

  • PCB’ye direkt bağlanır
  • Daha stabil ve sessiz
  • Enthusiast klavyelerde standart

3) Screw-in Stabilizer

  • Vidalanarak sabitlenir
  • En sessiz ve sağlam stabilizer tipi
  • Özelleştirme klavyelerinde tercih edilir

✔ Mounting Stilleri

Klavye kasası “switch–plate–PCB” üçlüsünü nasıl tuttuğuna göre sınıflandırılır.

1) Tray Mount

  • Uygun fiyatlı kasalarda yaygın
  • Metal zemine vidalanır
  • Ses profili daha “sert”

2) Top Mount

  • Plate üst kapaktan tutturulur
  • Dengeli ve temiz bir ses

3) Bottom Mount

  • Plate alt çerçeveden tutulur

4) Leaf Spring Mount

  • Esnek yaylı yapılar
  • Daha “yumuşak” yazım hissi

5) Gasket Mount (En Popüler)

  • Plate, gövdeye silikon veya köpük contalarla oturtulur
  • Yumuşak yazım hissi
  • Tok ve rafine ses profili
  • Premium klavyelerin çoğu gasket mount’tır

✔ Plate Malzemeleri

Ses ve hissiyat üzerinde büyük etkiye sahiptir.

| Malzeme | Hissiyat | Ses Karakteri | |---------|-------------|------------------| | Alüminyum | Sert | Parlak | | Pirinç | Çok sert | Metalik | | Çelik | Dengeli | Düşük ton | | Polykarbonat | Yumuşak | Tok, derin | | FR4 | Dengeli | Orta frekans |

Polykarbonat plate → yumuşak
Pirinç → tok ve ağır
Alüminyum → dengeli

✔ Akustik Mühendisliği: Klavyenin Sesini Ne Belirler?

  • Switch
  • Plate
  • Mounting tarzı
  • İç dolgu malzemeleri (case foam, PE foam, plate foam)
  • Kasa malzemesi (alüminyum / plastik / akrilik)
  • Stabilizer kalitesi
  • PCB flex yapısı

Ses profilleri:

  • “Thocky” (tok ses)
  • “Clacky” (parlak, yüksek)
  • “Marbly” (cam benzeri)
  • “Muted” (kısılmış)

Foam modları (PE foam, IXPE, EVA) modern klavyelerde ses profilini tamamen değiştirebilir.

✔ PCB Özellikleri

  • Hot-swap destek (switch lehim gerektirmez)
  • South-facing LED (keycap uyumluluğu için ideal)
  • 3-pin / 5-pin switch desteği
  • Flex-cut PCB seçenekleri
  • RGB aydınlatma kontrolcüsü

✔ Polling Rate Nedir?

Polling Rate = bilgisayarın klavyeden veri okuma sıklığı.

Örnek:

  • 1000 Hz → 1 ms gecikme
  • 8000 Hz → 0.125 ms gecikme

Oyun klavyelerinde 8000 Hz yaygınlaşmaya başlamıştır.

Yüksek polling rate avantajları:

  • Daha hızlı tuş tepkisi
  • Daha düşük input lag
  • Rekabetçi oyunlarda milisaniyelik avantaj

✔ Gasket Mount + Linear Switch = Modern Standart

Günümüzde kullanıcıların en çok tercih ettiği kombinasyon:

  • Gasket mount
  • Linear switch (lubed)
  • Polykarbonat plate
  • PE foam + case foam
  • Screw-in stabilizer

Bu kombinasyon:

  • Tok ses
  • Yumuşak hissiyat
  • Düşük titreşim

sağlar.

✔ Sonuç

Mekanik klavyeler basit bir giriş cihazından öte, kişiselleştirilebilir bir mühendislik ürünü hâline geldi.
Switch seçimi, stabilizer yapısı, mounting tekniği ve akustik düzenlemeler bir araya gelerek tamamen farklı yazım deneyimleri yaratır.

Doğru kombinasyon:

  • Lineer switch
  • PCB mount stabilizer
  • Gasket mount kasa
  • Polykarbonat plate
  • 1000–8000 Hz polling rate

ile kullanıcıya hem premium ses hem de mükemmel konfor sunar.