ETF Nedir? Borsa Yatırım Fonları, Çalışma Mantığı ve Yatırım Stratejileri
ETF (Exchange Traded Fund), yani borsa yatırım fonları, bir endeksi, bir emtiayı, bir sektör sepetini veya belirli bir stratejiyi aynen takip eden ve borsada hisse senedi gibi alınıp satılabilen yatırım araçlarıdır. Düşük maliyetli, şeffaf ve kolay erişilebilir olmaları sayesinde dünyanın en popüler yatırım ürünlerinden biri hâline gelmişlerdir.
Bu rehberde ETF’lerin çalışma prensibini, avantajlarını, türlerini ve nasıl yatırım yapılacağını detaylı şekilde inceliyoruz.
⭐ ETF Nedir?
ETF, yatırımcılardan toplanan fonlarla belirli bir varlık grubunun aynısını satın alan ve bu portföyü bire bir takip eden bir fondur. ETF’ler borsada işlem gördüğü için yatırımcılar gün içinde istedikleri an alıp satabilir.
ETF’nin temel özellikleri:
- Borsada işlem görür
- Düşük komisyon ve yönetim ücreti
- Şeffaf portföy yapısı
- Endeks takibi
- Kolay erişim ve çeşitlendirme avantajı
🟥 ETF Türleri
1. Endeks ETF’leri
Bir borsa endeksini takip eder:
- S&P 500 ETF
- Nasdaq 100 ETF
- BIST 30 ETF
2. Sektör ETF’leri
Belirli bir sektöre yatırım yapar:
- Teknoloji
- Enerji
- Finans
- Sağlık
3. Emtia ETF’leri
Altın, gümüş, petrol gibi emtia bazlı ürünler.
4. Tahvil ETF’leri
Kamu ve özel sektör tahvillerini içerir.
5. Tematik ETF’ler
Popüler temalara yatırım fırsatı sunar:
- Yapay zekâ
- Yeşil enerji
- Robotik
- Blockchain
6. Global ve Bölgesel ETF’ler
ABD, Avrupa, Asya veya gelişmekte olan piyasalara yatırım yapar.
⚙️ ETF'ler Nasıl Çalışır?
ETF sağlayıcısı (örneğin BlackRock – iShares, Vanguard) belirli bir endeks veya varlık grubunu aynen satın alır. Yatırımcılar ETF payı aldığında bu büyük sepetin küçük bir kısmına sahip olurlar.
Çalışma prensibi:
Yatırımcı parası → ETF yöneticisi → Altındaki varlıklar (hisseler, tahviller, emtialar)
ETF fiyatı, portföyündeki varlıkların toplam değeriyle doğru orantılıdır.
🧩 ETF ile Hisse Senedi Arasındaki Fark
| Özellik | Hisse Senedi | ETF |
|--------|--------------|-----|
| Risk | Tek şirkete bağlı | Sepet yapısı ile düşük |
| Çeşitlendirme | Zayıf | Güçlü |
| Yönetim | Şirket performansı | Endeks/tema performansı |
| Ücretler | Yok | Çok düşük yönetim ücreti |
| Volatilite | Daha yüksek | Daha dengeli |
🟦 ETF Yatırımının Avantajları
- ✔ Düşük maliyet
- ✔ Yüksek likidite
- ✔ Anlık alım–satım
- ✔ Kolay çeşitlendirme
- ✔ Şeffaf portföy
- ✔ Vergi avantajları (ülkelere göre değişebilir)
🟧 ETF Yatırımında Riskler
- ❗ Endeksin performansına bağlı kalma
- ❗ Piyasa çöküşlerinde düşüşten kaçamama
- ❗ Likiditesi düşük ETF’lerde fiyat kayması (spread)
- ❗ Tematik ETF’lerde volatilite
- ❗ Kaldıraçlı ETF’lerde yüksek risk
📊 ETF Yatırım Stratejileri
1. Uzun Vadeli Pasif Yatırım
Endeks ETF’leri uzun vadede güçlü getiri sağlar:
- S&P 500 ETF
- Dünya endeksi ETF (MSCI World)
2. DCA (Düzenli Alım) Stratejisi
Aylık sabit tutarda ETF alımı → maliyet ortalaması avantajı.
3. Tematik Yatırım
Sektör veya trend odaklı portföy inşa etme.
4. Portföy Çeşitlendirme
- %40 hisse ETF
- %30 global ETF
- %20 tahvil ETF
- %10 altın ETF
5. Defansif Strateji
- Altın ETF
- Tahvil ETF
- Minimum volatilite ETF
🎯 Sonuç
ETF’ler düşük maliyetli, şeffaf ve erişimi kolay yapılarıyla hem yeni başlayan hem profesyonel yatırımcılar için ideal yatırım araçlarıdır. Endeks fonları, tematik ETF’ler ve emtia ETF’leri gibi geniş seçenek yelpazesi sayesinde yatırımcılar kendi risk profillerine uygun portföyleri kolayca oluşturabilir.