VPN Nasıl Çalışır?

Giriş

İnternette her hareketimiz, ziyaret ettiğimiz sitelerden gönderdiğimiz mesajlara kadar birçok bilgi, arka planda veri paketleri olarak dolaşır. Bu paketler doğru şekilde korunmazsa; ağ yöneticisi, internet servis sağlayıcısı (ISS), hatta aynı Wi-Fi ağına bağlı yabancılar bile bu trafiği görebilir. İşte VPN (Virtual Private Network) tam burada devreye girerek internet trafiğini şifreler, gizler ve korur.

Bu yazıda VPN’in nasıl çalıştığını, hangi teknolojileri kullandığını ve gerçek yaşamda veriyi nasıl “görünmez” yaptığını adım adım, teknik ama anlaşılır bir dille öğreneceksin.

VPN Nedir?

VPN, “Sanal Özel Ağ” anlamına gelir. Temel görevi:

İnternet trafiğini şifrelemek
Gerçek IP adresini gizlemek
Kullanıcıyı farklı bir konumdan bağlanıyormuş gibi göstermek
Güvensiz ağları güvenli hâle getirmek

Yani VPN, bilgisayarın ile internet arasında şifreli bir tünel oluşturur.

VPN Nasıl Çalışır? (Adım Adım)

VPN’in çalışma prensibini 4 temel adımda açıklayabiliriz:

### 📌 1. Adım — Cihaz, VPN sunucusuna bağlanır

VPN uygulamasını açtığında önce bir VPN sunucusu seçersin (ör. Almanya, ABD).

Bu bağlantı sırasında cihazın:

Kimlik doğrulama yapar
Güvenli bir oturum açar
Şifreleme anahtarları oluşturur

Bu aşamada kullanılan protokoller şunlardır:

OpenVPN
WireGuard
IKEv2/IPSec
L2TP/IPSec

Her biri farklı güvenlik ve hız avantajlarına sahiptir.

### 📌 2. Adım — Tüm internet trafiği şifrelenir

Bağlantı kurulduktan sonra, VPN istemcisi cihazındaki tüm veriyi şifreleyerek VPN sunucusuna gönderir.

Bu şifreleme yapılırken genellikle şu algoritmalar kullanılır:

AES-256 → Bankacılık seviyesinde güvenlik
ChaCha20 → WireGuard tarafından kullanılan hızlı algoritma
SHA-256 → Bütünlük kontrolü

Bu sayede:

Wi-Fi ağındaki kimse veriyi okuyamaz
ISS hangi sitelere girdiğini göremez
Bir saldırgan veri paketlerini ele geçirse bile içeriği açamaz

### 📌 3. Adım — VPN sunucusu veriyi şifresiz hâle getirip internete yollar

VPN sunucusuna ulaşan trafik, şifreleri çözüldükten sonra hedef site ya da servise gönderilir.

Örnek:

YouTube’a gitmek istiyorsun.

Tarayıcın isteği şifreler
VPN sunucusu şifreyi çözer
YouTube’a isteği VPN sunucusunun IP adresi ile iletir

Sonuç:
YouTube seni “VPN sunucusu ABD’de” olarak görür.

### 📌 4. Adım — Gelen cevap şifrelenerek cihaza geri gönderilir

YouTube cevabı VPN sunucusuna yollar →
Sunucu veriyi şifreler →
Cihazın bu şifreyi çözer →
Video, sayfa, mesaj sana ulaşır.

Bu döngü saniyenin küçük bir kısmında gerçekleşir.

VPN Ne Sağlar?

🔒 1. Gizlilik

Gerçek IP adresin saklanır. Konumun görünmez olur.

🛡 2. Güvenlik

Wi-Fi ağındaki saldırganlar veriyi okuyamaz.

📍 3. Konum değişikliği (geo-spoofing)

Farklı bir ülkeden bağlı görünerek:

Yasaklı sitelere erişebilirsin
Bölgesel içerikleri izleyebilirsin
Fiyat karşılaştırması yapabilirsin

🚫 4. Sansür ve engel aşma

Bazı ülkelerde VPN, bilgiye erişimin tek yoludur.

VPN Türleri

1. Remote Access VPN

Kullanıcıların interneti güvenli kullanması için.

2. Site-to-Site VPN

İki farklı ofisi ya da şirket ağı birbirine bağlar.

3. Client-to-Server VPN

Kullanıcının tüm trafiğini şirket ağına yönlendirir.

VPN Kullanmanın Dezavantajları Var mı?

Evet, bazı durumlar için dikkat edilmesi gerekir:

Ücretsiz VPN'lerin veri satma riski
Çok uzak sunucular bağlantıyı yavaşlatabilir
Güvenilir olmayan VPN'ler güvenlik açığı yaratabilir

Bu yüzden log tutmayan, bağımsız denetim raporlarına sahip sağlayıcılar tercih edilmelidir.

VPN Gerçekten Güvenli mi?

Teknik olarak VPN, şifreleme protokolleri sayesinde oldukça güvenlidir.

Ancak güvenliğin seviyesi:

VPN şirketinin politikalarına
Log tutup tutmadığına
Kullanılan protokole
Sunucuların RAM tabanlı olup olmadığına

göre değişir.

Sonuç

VPN, internet trafiğini şifreleyen ve gizleyen güçlü bir teknolojidir.
Temel çalışma mantığı:

Cihaz VPN sunucusuna bağlanır
Trafik şifrelenir
VPN sunucusu trafiği çözüp internete yollar
Gelen veri yeniden şifrelenip cihaza döner

Bu mekanizma sayesinde internet kullanımı çok daha güvenli, gizli ve özgür hâle gelir.